IST pa simptoma: rreziqe të fshehura
Është një realitet i vështirë, por i vërtetë: trupi ynë nuk flet gjithmonë qartë. Shpesh, ai dërgon sinjale të heshtura, veçanërisht kur flasim për Infeksionet Seksualisht të Transmetueshme (IST). Shumë njerëz mendojnë: “Do ta dija nëse kisha diçka.” Kjo është një gënjeshtër e rrezikshme që e dëgjojmë shpesh, një mit që sjell pasoja të rënda. IST pa simptoma: rreziqe të fshehura është tema që duhet t’i kushtojmë vëmendje. Nuk ka asgjë për të fshehur, por ka shumë për të parandaluar. Për këtë arsye është vendimtare konsultimi me një dermatovenerolog IST dhe njohja me mundësitë e infeksioneve seksuale trajtim.
Pse heshtin IST-të? Më shumë sesa thjesht mungesë simptomash
Kjo është thelbi i problemit. Një numër i madh IST-sh, si klamidia, gonorreja, sifilizi në fazat e hershme, madje dhe HPV, mund të ekzistojnë në trupin tuaj për javë, muaj, apo edhe vite pa shkaktuar asnjë shenjë të dukshme. Asnjë dhimbje. Asnjë skuqje. Asnjë kruajtje e pazakontë. Asgjë që të të bëjë të ngresh shqetësimin. Për shumë njerëz, jeta vazhdon normalisht. Ato ndjekin punën e tyre, dalin me shoqërinë, bëjnë plane për të ardhmen, ndërsa një armik i padukshëm fshihet brenda. Kjo mungesë simptomash është pikërisht ajo që i bëjnë këto infeksione kaq të rrezikshme dhe të vështira për t’u kontrolluar pa ndërhyrje mjekësore. Shumë njerëz në vendin tonë shpesh hezitojnë të shkojnë tek mjeku derisa problemi të bëhet i padurueshëm, duke e lënë veten të rrezikuar më tej.
Rreziqet e heshtura: Çfarë ndodh kur nuk e di?
Mungesa e simptomave nuk do të thotë mungesë dëmi. Përkundrazi. Këto infeksione vazhdojnë të përparojnë në heshtje, duke shkaktuar probleme shëndetësore serioze që mund të jenë të pakthyeshme nëse nuk trajtohen herët. Ja disa nga rreziqet më të mëdha:
- Dëmtimi i organeve riprodhuese: Klamidia dhe gonorreja, edhe pse asimptomatike, mund të çojnë në sëmundje inflamatore të pelvisit (SIP) tek gratë. SIP mund të shkaktojë dhimbje kronike, shtatzëni ektopike dhe sterilitet. Tek burrat, ato mund të shkaktojnë epididimit, duke ndikuar gjithashtu në fertilitet. Dëmtimi ndodh ngadalë, pa paralajmërim.
- Transmetimi tek partnerët: Ky është një nga rreziqet më të mëdha. Nëse nuk e dini që keni një IST, do të vazhdoni të keni marrëdhënie seksuale me partnerë të tjerë, duke transmetuar infeksionin pa dashje. Zinxhiri vazhdon. Kjo përgjegjësi ndaj vetes dhe të tjerëve është thelbësore.
- Komplikacionet gjatë shtatzënisë dhe lindjes: Një grua shtatzënë me një IST të patrajtuar mund t’ia kalojë infeksionin foshnjës së saj, duke shkaktuar probleme shëndetësore serioze, shpesh fatale, për të porsalindurin.
- Rritja e rrezikut për infeksion me HIV: Disa IST-të, si sifilizi dhe herpesi gjenital, krijojnë plagë ose inflamacione që e bëjnë më të lehtë hyrjen e virusit HIV në trup.
- Sëmundje kronike dhe kancer: HPV, një tjetër IST shpesh asimptomatike, është shkaku kryesor i kancerit të qafës së mitrës, si dhe i disa llojeve të kancereve të tjera, si ato të anusit dhe gojës. Sifilizi i patrajtuar mund të dëmtojë zemrën, trurin dhe organe të tjera vitale.
Dermatovenerolog IST: Një specialist që njeh sekretet e trupit
Kjo është arsyeja pse nuk mund të mbështeteni vetëm tek ndjesitë tuaja. Ju duhet një profesionist. Këtu hyn në lojë dermatovenerologu IST. Ky specialist nuk merret vetëm me sëmundjet e lëkurës, por edhe me infeksionet seksualisht të transmetueshme. Ata kanë ekspertizën për të identifikuar, diagnostikuar dhe trajtuar këto kushte, pavarësisht nëse shfaqen simptoma apo jo. Mos prisni. Nuk ka asgjë për t’u turpëruar. Turpi vjen kur dëmi bëhet i pakthyeshëm. Thjesht duhet të merrni një vendim të zgjuar. Shumë njerëz mendojnë se duhet të shkojnë te mjeku vetëm kur ka një problem të qartë, por me IST-të, kjo është një strategji e humbur.
Kur duhet të bëni analiza, edhe pa simptoma?
Përgjigja është e thjeshtë: rregullisht, nëse jeni seksualisht aktivë. Por ka situata specifike ku vizita te dermatovenerologu është e domosdoshme:
- Me një partner të ri: Para se të filloni marrëdhënie seksuale me një partner të ri, është thelbësore që të dy të bëni analiza. Kjo tregon respekt dhe përgjegjshmëri.
- Pas një marrëdhënieje të pambrojtur: Edhe nëse ishte vetëm një herë, rreziku ekziston. Mos merrni rreziqe të panevojshme.
- Nëse partneri juaj aktual ose i mëparshëm rezulton pozitiv për një IST: Edhe nëse nuk ndjeni asgjë, ju mund të jeni bartës.
- Nëse keni pasur më shumë se një partner seksual brenda një periudhe të caktuar: Rreziku rritet me numrin e partnerëve.
- Kontrolli i përgjithshëm vjetor: Pjesë e kujdesit për shëndetin tuaj të përgjithshëm, ashtu si vizitat te dentisti apo kontrollet e gjakut.
Në Shqipëri, është e zakonshme që njerëzit të kërkojnë këshilla te farmacistët ose të vetë-mjekohen me ilaçe pa recetë, duke humbur kohë të vlefshme dhe duke përkeqësuar situatën. Mos e bëni këtë. Shkoni direkt te specialisti.
Infeksione seksuale trajtim: Ndonjëherë një pilulë është e mjaftueshme
Lajmi i mirë është se shumica e IST-ve bakteriale (si klamidia, gonorreja, sifilizi) janë plotësisht të kurueshme me antibiotikë. Po, kaq thjesht. Një kurs i shkurtër me ilaçe, i përshkruar nga mjeku, dhe ju jeni të shëruar. Për IST-të virale (si herpesi gjenital, HPV, HIV), ndërsa nuk ka një kurë të plotë, trajtimi modern mund të menaxhojë simptomat, të zvogëlojë rrezikun e transmetimit dhe të përmirësojë ndjeshëm cilësinë e jetës. Trajtimi i infeksioneve seksuale është efektiv vetëm nëse niset herët. Sa më shpejt të diagnostikoheni, aq më të lehta janë pasojat dhe aq më i shpejtë është shërimi.
Mos harroni, një test i thjeshtë gjaku ose urinë mund të zbulojë shumë. Procesi është konfidencial, i shpejtë dhe pa dhimbje. Është një investim minimal për një paqe mendore maksimale dhe për shëndetin tuaj afatgjatë.
Përgjegjësia juaj, siguria juaj
Në fund të fundit, shëndeti juaj seksual është përgjegjësia juaj. Të injorosh shenjat e heshtura ose të shmangësh kontrollet është një sjellje që rrezikon jo vetëm veten, por edhe ata që janë afër jush. Bëhuni proaktiv. Jini të informuar. Mos kini frikë të kërkoni ndihmë profesionale. Nuk ka asgjë më të rëndësishme se të dish se je i shëndetshëm. Dhe nëse nuk je, të marrësh hapat e duhur menjëherë.
Kujtojeni mirë: asnjë simptomë nuk do të thotë asnjë rrezik. Përkundrazi. Rreziku është i fshehur, por pasoja mund të jetë shumë e dukshme. Veproni sot. Bëni analiza te dermatovenerologu.
Informacione të dobishme
IST te adoleshentët: çfarë duhet ditur
Të flasësh për tema intime shpesh duket si një sfidë. Sidomos kur je adoleshent. Heshtja, ndonjëherë, është më e thellë se oqeani, duke fshehur gjëra që mund të ndikojnë seriozisht shëndetin tuaj dhe të ardhmen. Por ka disa gjëra që nuk mund të mbeten të fshehura. Infeksionet Seksualisht të Transmetueshme (IST) janë një prej tyre. […]
Kujdesi për lëkurën pas moshës 40
Lëkura juaj pas të dyzetave nuk është thjesht një shenjë plakjeje. Është një tregues i qartë i asaj që keni bërë (apo nuk keni bërë) për veten ndër vite. Shumë e shohin si një betejë të humbur, duke pranuar rrudhat, njollat dhe humbjen e shkëlqimit si fatalitet. Por e vërteta është ndryshe. Një qasje e […]
Ënjtje dhe sistemi limfatik
Shpesh herë e shihni, e prekni, por nuk e kuptoni plotësisht. Fryrja. Ai frymëzim i papritur, apo ndonjëherë i ngadaltë, i një pjese të trupit që thjesht nuk duket siç duhet. Mund të jetë një gjë e vogël, por mund të jetë edhe sinjali i parë i diçkaje që kërkon vëmendje serioze. Sidomos kur kjo […]
Kirurgjia plastike: indikacione dhe rreziqe
Kirurgjia plastike — për shumë, një fjalë magjike, premtim për një pamje më të mirë, një fillim të ri. Për të tjerë, është një temë tabu, plot keqkuptime dhe frikë. Por harrojini gjithë ato që keni dëgjuar nëpër kafene apo rrjete sociale. Kirurgjia plastike nuk është thjesht kapriçio. Ajo është mjekësi. Është një degë serioze, […]
Anemia: metoda moderne diagnostikimi
Lodheni shpejt? Ndiheni pa energji edhe pse keni fjetur mjaftueshëm? Keni vështirësi në përqendrim, ose vëreni që jeni më i zbehtë se zakonisht? Këto nuk janë thjesht shenja të një jete të ngarkuar apo “moshe”. Shpesh, këto simptoma të fshehura tregojnë një problem më serioz që kërkon vëmendjen e një specialisti, një hematologu anemi. Injeksionet […]
Kist i vezores: monitorim apo trajtim
Të dëgjosh fjalën “kist” në lidhje me vezoret, shpesh ngjall frikë dhe ankth. Është normale. Shumë gra menjëherë mendojnë më të keqen, ose fillojnë të kërkojnë informacione të paverifikueshme në internet, duke e shtuar panikun. Por e vërteta është se jo çdo kist ovarian është një problem serioz dhe jo çdo kist kërkon trajtim të […]
Dhimbje në zemër: mos e neglizhoni rrezikun
A ndodh që një shpim i shkurtër në gjoks të të bëjë të mendosh për më të keqen, por pastaj shpejt ta kalosh me një “s’është asgjë, thjesht lodhje”? Apo ndoshta ke ndjerë një shtrëngim të papritur, një presion që të merr frymën, dhe e ke justifikuar me stresin e ditës? Këtu jemi përballë një […]
CT e mushkërive: kur nevojitet
Të dëgjosh fjalën “CT e mushkërive” mund të shkaktojë ankth. Kjo është normale. Shumë mendojnë menjëherë për diçka të keqe, por realiteti është më nuancuar. Është një instrument, një mjet për të parë më thellë se sa lejon syri. Shpesh, kur flasim për problemet e frymëmarrjes, lind pyetja: A është e nevojshme një CT e […]
Parandalimi i plakjes së lëkurës
“`html Nëse mendoni se plakja është thjesht një numër në pasaportë, lëkura juaj ka një tjetër histori për të treguar. Ajo flet për netët pa gjumë, për rrezet e diellit pa mbrojtje, për stresin e përditshëm dhe për vendimet që merrni. Plakja e lëkurës nuk është thjesht estetikë, por një pasqyrë e shëndetit tuaj të […]
Përgatitja për anestezi: çfarë duhet të dijë pacienti
Shumë njerëz mendojnë se anesteziologu është thjesht ai që të vë në gjumë dhe kaq. E vërteta? Kjo është një pikëpamje sipërfaqësore dhe e rrezikshme. Roli i anesteziologut është shumë më thellë se kaq, dhe përgatitja jote për anestezi është thelbësore, jo një formalitet. Është një bisedë serioze mes teje dhe ekipit mjekësor, një angazhim […]
Check-up për punonjës zyre
Kaloni orë të gjata ulur para një ekrani? Shumë prej jush e bëjnë këtë çdo ditë, pa e vënë re se kjo rutinë e qetë po gërryen shëndetin tuaj. Mendoni se ndiheni mirë? Kjo është pikërisht trampolina që ju hedh drejt problemeve që nuk i prisni. Shumë punonjës zyre e anashkalojnë idenë e një kontrolli […]
Hipertensioni: kontrolli i tensionit
Shumë njerëz jetojnë me tension të lartë, duke mos e ditur fare. Kjo është e vërteta e hidhur. Presioni i lartë i gjakut, ose siç e njohim ne mjekët, hipertensioni, është një “vrasës i heshtur”. Nuk shfaq simptoma të dukshme për vite, ndërkohë që brenda trupit, bën dëme të pariparueshme. Dëme që prekin zemrën, trurin, […]