Infertiliteti mashkullor: nga të filloni ekzaminimin

Le të flasim hapur. Kur një çift nuk arrin të konceptojë një fëmijë, shpesh vëmendja anon nga partnerja. Kjo është një gabim i madh, një paragjykim i rrënjosur thellë. E vërteta është se rreth gjysma e rasteve të infertilitetit përfshijnë faktorë mashkullorë. Është një shifër e ftohtë, por reale. Nëse jeni duke lexuar këtë, ka shumë mundësi që ju, ose dikush afër jush, po përballeni me këtë. Dhe nëse kërkoni përgjigje për infertilitetin mashkullor, hapi i parë është të kuptoni nga duhet të filloni ekzaminimin. Mos e shtyni, sepse shëndeti mashkullor është thelbësor, dhe një analizë e hershme mund të bëjë ndryshimin. Nuk është asgjë për t’u turpëruar. Është një problem shëndetësor, si çdo tjetër, dhe kërkon zgjidhje.

Kemi parë burra që vijnë në klinikë pasi kanë humbur vite të çmuara, duke provuar çdo lloj “kure” popullore, nga bimët e malit deri te recetat e gjysheve, sepse kanë frikë nga doktori, nga biseda, nga ajo që mund të zbulojnë. Kjo është humbje kohe. Këto vonesa shpesh bëjnë që trajtimi të bëhet më i vështirë, ndonjëherë edhe i pamundur. Nuk jemi këtu për të gjykuar, por për të ndihmuar. Dhe ndihma fillon me informacionin e saktë dhe veprimin e menjëhershëm.

Andrologu dhe hapat e parë të ekzaminimit të infertilitetit

Pika juaj e parë e kontaktit duhet të jetë një androlog. Ky është mjeku specialist që merret me shëndetin riprodhues dhe urinar të burrave. Harrojini hamendësimet. Harrojini forumet online. Këtu flasim për shëndetin tuaj, dhe nuk ka vend për rrugë shkurtore. Vizita e parë me andrologun nuk është asgjë për t’u trembur. Është një bisedë, një vlerësim i përgjithshëm. Do t’ju pyesim për historinë tuaj mjekësore, për jetën tuaj seksuale, për zakonet tuaja. Mos fshihni asgjë. Çdo detaj, sado i vogël të duket, mund të jetë i rëndësishëm.

Për shembull, a keni pasur ndonjëherë infeksione të testikujve? A keni pasur ndonjë dëmtim në atë zonë? A keni pasur ethe të lartë në fëmijëri? A keni pirë ndonjëherë medikamente specifike për probleme kronike? Të gjitha këto pyetje kanë një qëllim. Ne duhet të krijojmë një pasqyrë të plotë të asaj që po ndodh në trupin tuaj. Kjo bisedë e sinqertë është baza e çdo plani trajtimi të suksesshëm.

Spermograma: Çelësi i parë dhe përgatitja thelbësore

Pasi andrologu të ketë bërë një vlerësim të përgjithshëm, hapi i parë thelbësor dhe pothuajse gjithmonë i detyrueshëm është spermograma. Kjo është një analizë e thjeshtë, por jashtëzakonisht informuese, e spermës suaj. Ajo na jep të dhëna për numrin e spermatozoideve, lëvizshmërinë e tyre, formën, dhe volumit të lëngut seminal. Këta janë tre parametrat kryesorë që na tregojnë shumë për aftësinë tuaj riprodhuese. Dhe këtu është pika kritike: Përgatitja për spermogramën nuk është opsionale. Nuk ka vend për kompromis.

Përpara se të jepni mostrën, duhet të abstenoni nga marrëdhëniet seksuale dhe masturbimi për një periudhë prej 2 deri në 7 ditë. Më pak se 2 ditë mund të tregojë një numër të ulët sperme për shkak të ejakulimeve të fundit. Më shumë se 7 ditë, spermatozoidet mund të jenë të vjetra dhe joaq të shëndetshme. Kjo periudhë është jetike për të marrë një rezultat të saktë. Mos e shkelni këtë rregull. Për më tepër, mos përdorni lubrifikantë gjatë marrjes së mostrës, pasi ata mund të dëmtojnë spermatozoidet. Mostra duhet të jepet në një enë sterile, e cila sigurohet nga laboratori, dhe duhet të mbahet në temperaturë trupi gjatë transportit, nëse nuk merret direkt në laborator. Çdo shkelje e këtyre rregullave mund të falsifikojë rezultatin, duke na çuar në përfundime të gabuara dhe trajtime të panevojshme.

Analizat hormonale: Kur trupi flet me kimikate

Spermograma do të na japë një pamje të qartë të asaj që po ndodh me spermatozoidet. Por ndonjëherë, problemi nuk është direkt me to, por me sistemin që i prodhon dhe rregullon. Këtu hyjnë në lojë analizat hormonale. Ato janë po aq të rëndësishme, sidomos nëse rezultatet e spermogramës janë anormale ose nëse andrologu dyshon për probleme endokrine.

• Testosteroni: Hormoni kryesor mashkullor, i cili luan rol në prodhimin e spermës. Nivelet e ulëta mund të sinjalizojnë një problem.
• FSH (Hormoni Folikulostimulues) dhe LH (Hormoni Luteinizues): Këta hormone prodhohen nga truri dhe stimulojnë testikujt për të prodhuar spermën dhe testosteronin. Nivelet e tyre mund të tregojnë nëse problemi është në testikuj (primar) apo në trupin tuaj (sekondar).
• Prolaktina: Nivelet e larta të prolaktinës mund të ndikojnë negativisht në prodhimin e spermës dhe në dëshirën seksuale.

Këto analiza do të na ndihmojnë të kuptojmë nëse ka një çekuilibër hormonal që po ndikon në fertilitetin tuaj. Trajtimi i një çrregullimi hormonal mund të jetë shpesh relativisht i thjeshtë, dhe mund të sjellë përmirësim të ndjeshëm.

Ekzaminimi fizik dhe imazheria: Çfarë fsheh trupi?

Pas bisedës dhe analizave, andrologu do të kryejë një ekzaminim fizik të detajuar. Kjo përfshin inspektimin dhe palpimin e testikujve, epididimës dhe kordonit spermatik. Shpesh, kushte si varikocela (zgjerimi i venave në skrotum) mund të zbulohen gjatë këtij ekzaminimi. Varikocela është një shkak i shpeshtë i infertilitetit mashkullor dhe, në disa raste, mund të trajtohet kirurgjikalisht. Mjeku do të vlerësojë gjithashtu madhësinë dhe konsistencën e testikujve, si dhe praninë e ndonjë anomalie tjetër.

Në disa raste, mund të kërkohet edhe një ekografi e skrotumit. Kjo do të na japë një pamje më të detajuar të strukturave brenda skrotumit, duke zbuluar çdo anomali të fshehur, si kiste, tumore ose probleme me epididimën. Mund të kërkohet edhe ekografi transrektale për të vlerësuar gjëndrat seminale dhe kanalet ejakulatore, nëse ka dyshime për bllokime.

Gjenetika dhe stili i jetesës: Kur gjenet dhe zakonet flasin

Në raste specifike, kur ka azoospermi (mungesë totale e spermatozoideve në ejakulat) ose numër shumë të ulët të spermatozoideve, mund të indikohen testet gjenetike. Këto mund të zbulojnë anomali kromozomale, siç është Sindroma Klinefelter, ose mikrodelecione në kromozomin Y, të cilat mund të jenë shkaktarë të infertilitetit.

Dhe pastaj, kemi stilin e jetesës. Kjo është një fushë ku ju keni kontroll të plotë. A pini duhan? A konsumoni alkool në sasi të mëdha? A përdorni drogë? A jeni obez? A keni një dietë të varfër? A jeni nën stres kronik? Të gjitha këto faktorë mund të kenë një ndikim të rëndësishëm në shëndetin e spermës suaj. Duhet të jeni të sinqertë me veten dhe me mjekun tuaj. Ndonjëherë, ndryshimet e thjeshta në stilin e jetesës, si ndërprerja e duhanit, ulja e konsumit të alkoolit, një dietë e shëndetshme dhe aktiviteti fizik, mund të përmirësojnë ndjeshëm fertilitetin. Kjo nuk është punë “magjie”, është shkencë. Dhe nëse kërkoni përmirësim real, duhet të jeni gati të bëni ndryshime.

Në Shqipëri, shpesh burrat i shmangin vizitat te mjeku, duke preferuar të mbajnë problemet për vete ose të ndjekin këshilla të “ekspertëve” të rrjeteve sociale. Por, infertiliteti mashkullor nuk është diçka që zgjidhet me ndonjë çaj bimor të marrë në farmaci pa recetë, ose me një kërkim të shpejtë në internet. Nuk është e pazakontë të dëgjosh histori se si njerëzit e shtyjnë vizitën te mjeku, duke shpresuar se “do të kalojë vetë” ose duke provuar kura popullore. Por, koha luan rol thelbësor. Çdo vonesë mund të ndikojë në shanset tuaja për sukses.

Përfundimisht: Mos prisni, veproni

Tani që keni një pamje të qartë të asaj që duhet të prisni, mos humbni kohë. Infertiliteti mashkullor është një problem real, i zakonshëm, dhe i trajtueshëm në shumë raste. Hapi i parë është gjithmonë më i vështiri, por është thelbësor. Mos lejoni frikën, turpin, apo injorancën t’ju pengojnë. Kërkimi i ndihmës mjekësore është shenjë force, jo dobësie. Jeta është plot me sfida, dhe kjo është një prej tyre. Por me qasjen e duhur, me informacionin e saktë dhe me ndihmën e specialistëve, mund të ecni përpara.

Kini parasysh, procesi mund të kërkojë kohë dhe durim. Mund të ketë disa hapa dhe analiza. Mund të jetë emocionalisht sfidues. Por ju nuk jeni vetëm. Dhe e rëndësishmja është të filloni. Çdo vonesë mund të jetë një pengesë më shumë në rrugën drejt ëndrrës suaj për të pasur fëmijë. Kjo nuk është një bisedë e këndshme, por është e nevojshme. Mos e injoroni asnjë shenjë, mos e shtyni, dhe mos u mbështesni te zgjidhjet e rastësishme. Rezultatet e qarta vijnë vetëm nga një ekzaminim profesional. Hyni në zyrë, uleni dhe fillojmë bisedën. Më pas, veprojmë. Rezervoni vizitë te andrologu.