Përgatitja për anestezi: çfarë duhet të dijë pacienti

Shumë njerëz mendojnë se anesteziologu është thjesht ai që të vë në gjumë dhe kaq. E vërteta? Kjo është një pikëpamje sipërfaqësore dhe e rrezikshme. Roli i anesteziologut është shumë më thellë se kaq, dhe përgatitja jote për anestezi është thelbësore, jo një formalitet. Është një bisedë serioze mes teje dhe ekipit mjekësor, një angazhim që nuk pranon kompromise.

Nëse mendon se mjafton të ngjitësh në tavolinën e operacionit dhe të zgjohesh, je gabim. Përgatitja fillon shumë kohë më parë, me një takim të detajuar. Pse është kaq e rëndësishme kjo konsultë me anesteziologun? Sepse jeta jote varet nga detajet, nga çdo informacion që ti ndan dhe nga çdo hap që ndjek. Mos harro, shumë në Shqipëri janë mësuar t’i shmangin vizitat te mjeku deri në momentin e fundit, ose të besojnë më shumë te ilaçet e gjyshes. Por kur vjen puna te anastezia, këto gjëra nuk funksionojnë. Këtu duhet profesionalizëm dhe ndershmëri.

Pse nuk duhet të injorosh takimin me anesteziologun?

Anestezia është një akt balancimi delikat. Jo vetëm të vë në gjumë, por të mban frymëmarrjen, rrahjet e zemrës, presionin e gjakut dhe të gjitha funksionet vitale nën kontrollin e vazhdueshëm gjatë gjithë procedurës. Anesteziologu monitoron gjendjen tënde sekondë pas sekonde. Për ta bërë këtë punë në mënyrë të sigurt dhe efektive, ata duhet të dinë gjithçka për trupin tënd.

Kjo është arsyeja pse takimi me anesteziologun nuk është opsional. Është një domosdoshmëri. Ai nuk është aty për të të frikësuar, por për të ndërtuar një plan të sigurt anesteziologjik, specifikisht për ty. Ky plan merr parasysh gjithçka: nga sëmundjet e kaluara te mënyra jote e jetesës, dhe madje edhe frika që mund të kesh. Një plan i mirë, minimizon rreziqet.

Çfarë duhet të tregosh pa hezitim? Mos fsheh asgjë!

Këtu nuk ka vend për turp apo për të fshehur gjëra. Çdo detaj, sado i parëndësishëm të duket, mund të ketë rëndësi kritike. Dhe kur them “kritike”, e kam fjalën seriozisht.

• Historia jote mjekësore e plotë:
  • Sëmundjet kronike: Hipertensioni, diabeti, astma, probleme me zemrën, veshkat, mëlçinë apo tiroide. Këto ndryshojnë dozat e ilaçeve dhe planin e anestezisë. Nuk janë thjesht ca letra, por informacion thelbësor.
  • Operacionet e mëparshme: Cilat kanë qenë, si ke reaguar ndaj anestezisë atëherë? Ke pasur probleme?
  • Alergjitë: Qoftë ndaj ilaçeve, ushqimeve, latex-it apo substancave të tjera. Kjo është një pikë kyçe, mos e neglizho kurrë.
• Medikamentet që merr:
  • Të gjitha, pa përjashtim: Jo vetëm ato që të ka dhënë mjeku, por edhe ato që merr pa recetë, suplementet ushqimore, vitaminat, preparatet bimore. Shumë njerëz mendojnë se çfarë është “natyrale” nuk bën dëm. Gabim! Disa suplemente bimore mund të ndërveprojnë keq me anestezikët ose të rrisin rrezikun e hemorragjisë.
  • Antikoagulantët: Ilaçet për hollimin e gjakut si Aspirina, Plavix, Sintromi. Këto duhet të ndërpriten me udhëzimin e anesteziologut, shpesh disa ditë para operacionit. Nëse nuk e bën, mund të kesh gjakderdhje të pakontrollueshme gjatë operacionit.
• Duhani, alkooli dhe substancat e tjera:
  • Duhani: Pirja e duhanit para operacionit rrit rrezikun e problemeve të frymëmarrjes dhe të mushkërive gjatë dhe pas operacionit. Mjekëve nuk i gënjeni.
  • Alkooli dhe drogat: Këto mund të ndikojnë në mënyrën si trupi yt metabolizon anestezikët dhe mund të kërkojnë doza të ndryshme. Varësia ose përdorimi i tyre duhet të deklarohet hapur.
• Problemet dentare: Dhëmbët e lëvizshëm, protezat, kurorat. Anesteziologu duhet ta dijë, pasi mund të ndërhyjë në intubim.

Çfarë duhet të bësh ti para operacionit? Rregulla të hekurta.

Pasi ke bërë konsultën me anesteziologun dhe ke ndarë të gjithë informacionin, është radha jote të ndjekësh udhëzimet. Këto nuk janë sugjerime, por rregulla. Mosrespektimi i tyre mund të jetë shumë i rrezikshëm.

• Ushqimi dhe pirja (agjërimi):
  • Mos ha dhe mos pi: Udhëzimi kryesor është të mos hash dhe të mos pish asgjë për një periudhë të caktuar para operacionit, zakonisht 6-8 orë për ushqimin dhe 2-4 orë për lëngjet e qarta. Pse? Sepse gjatë anestezisë, mekanizmi i gëlltitjes relaksohet. Nëse stomaku yt është plot, ka rrezik që përmbajtja e stomakut të kalojë në mushkëri, duke shkaktuar komplikacione serioze, madje edhe fatale. Ky është një rregull i artë, mos e thyeni!
  • Përjashtimet (si p.sh. marrja e ilaçeve të caktuara me një sasi minimale uji) do të diskutohen vetëm me anesteziologun.
• Duhani dhe alkooli:
  • Ndërprerja: Ndërprerja e duhanit dhe alkoolit disa javë para operacionit është idealja. Nëse nuk ke mundur, të paktën ndërpriti ato plotësisht 24 orë para procedurës. Kjo redukton ndjeshëm rrezikun e komplikacioneve.
• Higjiena personale: Bëj një dush të mirë para se të vish në spital, duke përdorur sapun normal. Mos përdor grim, locione, antiperspirantë, bizhuteri, apo lentet e kontaktit. Të gjitha këto mund të ndërhyjnë në monitorim ose të jenë burim infeksioni.
• Qetësia shpirtërore: Është normale të ndihesh pak në ankth. Por flisni hapur me mjekun. Mos harroni, në spitalet tona publike, pavarësisht sfidave, ka mjekë profesionistë që punojnë me përkushtim. Besimi te ata është thelbësor.

Rreziku i fshehjes së informacionit: Pse ndershmëria shpëton jetë

Kam parë raste kur pacientët fshehin informacione, duke menduar se janë të parëndësishme, ose nga turpi, ose sepse mendojnë se do të shtyhet operacioni. Le ta them troç: fsheh informacione — rreziko komplikacione.

Nëse nuk tregon për ilaçe që merr, anesteziologu nuk mund të llogarisë dozën e duhur të anestezikëve. Nëse nuk flet për alergjitë, mund të përdoret një substancë që të dëmton. Një “harresë” për një dhëmb të lëvizshëm mund të shkaktojë komplikacione gjatë intubimit. Një stomak plot pas një “kafshate të vogël” fshehurazi, mund të çojë në pneumoni aspirative.

Anesteziologu nuk është gjykatës, por mbrojtësi yt gjatë operacionit. Ata duhet të dinë çdo detaj për të të mbajtur të sigurt. Është si të japësh çelësat e makinës dikujt që nuk di asgjë për motorin e saj. Ndershmëria jote është arma më e fortë e sigurisë.

Kjo përgatitje për anestezi nuk është vetëm punë e mjekut, por edhe përgjegjësia jote. Merrini seriozisht këto udhëzime. Nëse ke dyshime, sado të vogla, shtroji pyetjet. Mos lër asnjë pikë pa sqaruar, edhe nëse të duket e turpshme apo e palogjikshme. Është më mirë të jesh i sigurt se sa të pendohesh më vonë.

Merrni konsultë me anesteziologun.