Shumë gra presin. Presin derisa dhimbja të bëhet e padurueshme, derisa gjakderdhja të frikësojë, ose derisa simptomat të ndërhyjnë seriozisht në jetën e tyre të përditshme. Kjo nuk është qasja e duhur. Trupi i një gruaje jep sinjale, ndonjëherë të qarta, ndonjëherë më delikate, por gjithmonë me një arsye. Të mësosh t’i dëgjosh këto sinjale dhe të kuptosh se kur ato kërkojnë vëmendjen e një profesionisti, është një hap thelbësor drejt mbrojtjes së shëndetit tuaj.
Në vendin tonë, shpesh dëgjojmë këshilla nga të afërmit, miket, ose edhe nga faqet e internetit, para se të mendojmë të vizitojmë një mjek. Ka një tendencë për t’i minimizuar gjërat, për të menduar “ndoshta kalon vetë” ose “nuk është asgjë serioze”. Por me shëndetin e gruas, sidomos kur bëhet fjalë për sistemin riprodhues, kjo qasje mund të jetë shumë e rrezikshme. Ekzistojnë gjinekolog-obstetër simptoma që nuk duhet t’i injoroni kurrë.
Kjo artikull do t’ju ndihmojë të kuptoni cilat janë shenjat alarmante që kërkojnë një vizitë urgjente te gjinekologu-obstetër. Nuk bëhet fjalë vetëm për kurthin e sëmundjes, por edhe për parandalimin dhe mirëqenien afatgjatë. Një konsultë për shëndetin e gruas në kohën e duhur mund të bëjë diferencën.
Gjakderdhja Jo Normale: Kur Duhet Të Ngriheni Nga Karrigia?
Cikli menstrual është një pjesë normale e jetës së një gruaje, por ndonjëherë gjakderdhja del jashtë normës. Këtu duhet të jeni shumë të vëmendshme.
Gjakderdhja midis cikleve
Nëse vëreni njolla gjaku, qoftë edhe të lehta, në ditët kur nuk duhet të jeni me menstruacione, kjo është një shenjë që kërkon hetim. Nuk është normale të kesh gjakderdhje mes dy periodave. Kjo mund të tregojë probleme hormonale, polipe, infeksione, ose në raste më serioze, prekancer ose kancer të qafës së mitrës. Mos e merrni me lehtësi, sepse “ndoshta është stres”. Trupi juaj po tregon diçka.
Perioda shumë të rënda ose të zgjatura
Një periodë normale zgjat rreth 3-7 ditë. Nëse gjakderdhja juaj është aq e rëndë saqë duhet të ndërroni tampona ose peceta higjienike çdo orë, ose nëse perioda juaj zgjat më shumë se 7 ditë dhe është e bollshme, ky është një shqetësim. Kjo mund të çojë në anemi, lodhje ekstreme dhe ndikon seriozisht në cilësinë e jetës. Fibroidet, çrregullimet hormonale, ose probleme të tjera uterine mund të jenë shkaku. Mos e normalizoni duke thënë “gjithmonë kështu i kam pasur”, nëse ka pasur ndryshime.
Gjakderdhja pas marrëdhënieve seksuale
Kjo është një shenjë e kuqe e ndezur. Çdo gjakderdhje pas kontaktit seksual nuk është normale dhe duhet të adresohet menjëherë. Mund të jetë një shenjë e infeksioneve, inflamacionit të qafës së mitrës, ose edhe ndryshimeve prekanceroze. Mos e injoroni kurrë gjakderdhjen pas marrëdhënieve seksuale.
Gjakderdhja pas menopauzës
Nëse keni kaluar menopauzën (dmth., nuk keni pasur perioda për 12 muaj rresht) dhe papritur keni gjakderdhje, pavarësisht sa e lehtë, kjo është një situatë urgjente. Çdo gjakderdhje pas menopauzës duhet të vlerësohet menjëherë nga një gjinekolog-obstetër. Kjo mund të jetë një shenjë e problemeve serioze, përfshirë kancerin e mitrës. S’ka kohë për të pritur.
Dhimbja: Kur Dhimbja Nuk Është Thjesht “Normale”
Shumë gra përjetojnë dhimbje të ndryshme në bark, por disa lloje dhimbjesh janë një sinjal se diçka nuk shkon mirë.
Dhimbja e fortë pelvike
Një dhimbje e fortë, e vazhdueshme ose e përsëritur në zonën e legenit, e cila nuk lidhet me ciklin menstrual dhe nuk lehtësohet nga qetësuesit e zakonshëm, kërkon vëmendje mjekësore. Kjo mund të tregojë infeksione pelvike, ciste ovariane, endometriozë, fibroma, ose madje edhe shtatzëni ektopike. Një dhimbje e tillë nuk është thjesht “një bark i thyer”.
Dhimbja gjatë marrëdhënieve seksuale (Dispareunia)
Nëse përjetoni dhimbje gjatë marrëdhënieve seksuale, kjo nuk është “normale”. Shpesh injorohet ose minimizohet, por dhimbja mund të jetë tregues i infeksioneve, inflamacionit, endometriozës, cisteve, ose problemeve të tjera gjenitale. Një jetë seksuale e shëndetshme nuk duhet të shoqërohet me dhimbje.
Dhimbje të forta menstruale (Dismenorrea)
Nëse dhimbjet tuaja menstruale janë aq të forta sa ju pengojnë të shkoni në punë, në shkollë, ose të kryeni aktivitetet normale, dhe nuk lehtësohen me qetësues standardë, duhet të konsultoheni. Ndërkohë që dhimbjet e lehta janë të zakonshme, dhimbjet torturuese mund të sinjalizojnë endometriozë, fibroid, adenomiozë, ose infeksion pelvik. Kjo nuk duhet thjesht të durohet si “fati i gruas”.
Sekrecionet Vaginale Jo Normale: Çfarë Po Thotë Trupi Juaj?
Sekrecionet vaginale janë normale dhe ndryshojnë gjatë ciklit. Por disa ndryshime janë shenja alarmante.
Ndryshimi i ngjyrës, erës ose konsistencës
Nëse sekrecionet tuaja marrin një ngjyrë të verdhë, jeshile ose gri, kanë një erë të fortë dhe të pakëndshme (si peshku), ose ndryshojnë konsistencën duke u bërë si gjizë ose shkumë, ky është një tregues i fortë i një infeksioni. Infeksionet vaginale, bakteriale ose mykotike, janë të zakonshme por kërkojnë trajtim. Nëse nuk trajtohen, ato mund të përhapen dhe të shkaktojnë probleme më serioze. Mos provoni “ilaçe popullore” pa u konsultuar. Mund të përkeqësoni gjendjen.
Kruajtje, djegie ose irritim vaginal
Këto simptoma, shpesh të shoqëruara me sekrecione anormale, janë shenja klasike të infeksioneve. Infeksionet mykotike, bakteriale (vaginoza bakteriale), ose sëmundjet seksualisht të transmetueshme (SST) janë shkaktarët më të zakonshëm. Këto nuk janë thjesht “pak siklet”, ato kërkojnë trajtim specifik nga një mjek.
Ndryshimet e Gjoksit: Çfarë Duhet Të Vëzhgoni?
Gjoksi i një gruaje kalon nëpër shumë ndryshime gjatë jetës, por disa prej tyre janë shenja paralajmëruese serioze.
Gunga ose masat në gji
Çdo gungë e re, qoftë edhe e vogël, që ndjeni në gji ose në sqetull, duhet të kontrollohet menjëherë. Shumica e gungave janë beninje, por vetëm një mjek mund ta vërtetojë këtë. Autopalpimi i rregullt i gjirit është thelbësor. Nëse vëreni diçka, mos u panikoni, por mos e injoroni. Vizita e menjëhershme te mjeku është e detyrueshme për çdo gungë të re.
Ndryshime të lëkurës së gjirit
Ndryshime si skuqje, zbehje, rrudhje (si lëkura e portokallit), ose tërheqje e lëkurës së gjirit, janë shenja që kërkojnë vëmendje. Këto mund të tregojnë inflamacion ose në raste të rralla, probleme malinje.
Rrjedhje nga thithi (jo gjatë ushqyerjes me gji)
Nëse vëreni rrjedhje të lëngjeve nga thithi, sidomos nëse është vetëm nga një gji, është e përgjakshme, ose e qartë dhe e vazhdueshme, duhet të konsultoheni me mjekun. Kjo nuk është normale jashtë periudhës së ushqyerjes me gji ose shtatzënisë.
Ndryshimet Urinare: Kur Ndikojnë Në Shëndetin Gjenital
Ndërkohë që problemet urinare shpesh i adresohen urologut, disa prej tyre kanë lidhje të ngushtë me shëndetin gjinekologjik.
Urinim i dhimbshëm, i shpeshtë, ose urgjencë urinimi
Këto janë simptoma klasike të infeksioneve të traktit urinar (ITU). Gratë janë më të prirura ndaj ITU-ve për shkak të anatomisë. Ndonjëherë, një infeksion vaginal ose një problem gjinekologjik mund të imitojë ose të kontribuojë në simptomat urinare. Është e rëndësishme të trajtohen sepse infeksionet e pakurueshme mund të ngjiten në veshka. Këshilla e “pinjollëve të misrit” nuk e zëvendëson antibiotikun kur është i nevojshëm.
Simptoma Të Tjera Që Kërkojnë Konsultë me Gjinekologun
Lista nuk përfundon këtu. Ka dhe shenja të tjera të rëndësishme:
- Çrregullime të ciklit menstrual: Perioda që mungojnë papritur (pa shtatzëni), cikle shumë të shkurtra ose shumë të gjata (më pak se 21 ditë ose më shumë se 35 ditë rregullisht), ose ndryshime drastike në sasinë e gjakderdhjes. Këto mund të tregojnë probleme hormonale, probleme me vezoret, ose kushte të tjera themelore.
- Vështirësi në konceptim: Nëse keni provuar të mbeteni shtatzënë për një vit (ose 6 muaj nëse jeni mbi 35 vjeç) pa sukses, kjo kërkon një konsultë për fertilitetin.
- Simptomat e menopauzës të rënda: Nxehtësia (hot flashes), djersitjet natës, thatësia vaginale e rëndë që ndikon në cilësinë e jetës, kërkojnë diskutime mbi menaxhimin dhe trajtimin e këtyre simptomave.
Pse nuk duhet të presësh? Realiteti Shqiptar
Në Shqipëri, shpesh dëgjojmë histori grash që për shkak të turpit, mungesës së informacionit, ose thjesht frikës nga diagnoza, zgjedhin të vuajnë në heshtje. Ose, përpiqen të gjejnë zgjidhje nëpër farmacira apo me këshilla jo-profesionale, duke humbur kohë të çmuar. Ndonjëherë, pritja në radhë të gjata në qendrat publike apo shpenzimet e larta në privat i shtyjnë gratë të vonojnë vizitën. Por e vërteta është kjo: shumë probleme gjinekologjike, kur kapen herët, janë lehtësisht të trajtueshme. Kur vonohen, ato mund të bëhen kronike, të dhimbshme, madje edhe të rrezikshme për jetën.
Kanceri i qafës së mitrës, për shembull, mund të parandalohet dhe kurohet plotësisht në fazat e hershme, shpesh falë kontrolleve rutinë me Pap Test. E njëjta gjë vlen edhe për shumë infeksione që, të patrajtuara, mund të çojnë në sterilitet ose probleme të tjera serioze.
Jeta moderne është e ngarkuar, e dimë. Por shëndeti nuk është një luks, është një domosdoshmëri. Këto gjinekolog-obstetër simptoma janë thirrje zgjimi. Një konsultë për shëndetin e gruas nuk duhet të jetë një gjë që e shtyni “për më vonë”.
Nëse keni vënë re ndonjë nga këto shenja, ose thjesht keni një ndjesi se diçka nuk shkon si duhet, veproni. Mos i lini simptomat të përkeqësohen dhe mos i jepni kohë problemeve të bëhen serioze. Një vizitë te gjinekologu-obstetër nuk është thjesht një vizitë mjekësore, është një investim në veten tuaj, në cilësinë e jetës tuaj dhe në të ardhmen tuaj. Çdo grua meriton të jetojë e shëndetshme dhe pa shqetësime.
Caktoni një vizitë te gjinekologu-obstetër.
Informacione të dobishme
Planifikimi i shtatzënisë: roli i gjinekologut
Shumë çifte mendojnë se shtatzënia është thjesht çështje fati. Një moment spontan, një test pozitiv, dhe ja ku je, duke pritur një fëmijë. Dhe pastaj vijnë vizitat e para, ekografia e parë. Duket sikur gjithçka fillon aty, apo jo? Gabim. Ky është një mendim i rrezikshëm që mund të ketë pasoja serioze. Realiteti është se […]
Teste gjenetike: kujt dhe pse i nevojiten
Shumë njerëz mendojnë se analizat gjenetike janë vetëm për filma shkencorë ose për ata që kanë probleme të rënda shëndetësore. Gabim. Kjo është një qasje e rrezikshme, shpesh e bazuar në mosinformim. Dhe sot, një konsultë gjenetike dhe një test i ADN-së për shëndetin mund të ndryshojë shumë për ju dhe familjen tuaj. Në vendin […]
Kur rekomandohet MRI e trurit
Kur koka ju dhemb dhe simptomat nuk ju lënë rehat, mendja ju shkon menjëherë te më e keqja. Është instinkt njerëzor të frikësoheni, sidomos kur bëhet fjalë për trurin, qendrën e gjithçkaje që jeni. Në këtë pikë, shumë njerëz fillojnë të pyesin: “A më duhet një MRI e trurit?” Dhe kjo është pyetja e drejtë, […]
Ënjtje dhe sistemi limfatik
Shpesh herë e shihni, e prekni, por nuk e kuptoni plotësisht. Fryrja. Ai frymëzim i papritur, apo ndonjëherë i ngadaltë, i një pjese të trupit që thjesht nuk duket siç duhet. Mund të jetë një gjë e vogël, por mund të jetë edhe sinjali i parë i diçkaje që kërkon vëmendje serioze. Sidomos kur kjo […]
IST pa simptoma: rreziqe të fshehura
Është një realitet i vështirë, por i vërtetë: trupi ynë nuk flet gjithmonë qartë. Shpesh, ai dërgon sinjale të heshtura, veçanërisht kur flasim për Infeksionet Seksualisht të Transmetueshme (IST). Shumë njerëz mendojnë: “Do ta dija nëse kisha diçka.” Kjo është një gënjeshtër e rrezikshme që e dëgjojmë shpesh, një mit që sjell pasoja të rënda. […]
Sëmundje infektive pas udhëtimeve
Keni udhëtuar, keni parë botën, jeni argëtuar. Kjo është fantastike. Por, a e keni menduar se udhëtimi juaj mund të ketë lënë pas më shumë sesa thjesht kujtime të bukura dhe foto për Instagram? Shpesh, pas kthimit në shtëpi, njerëzit anashkalojnë shenjat e para, duke i quajtur lodhje, stres udhëtimi, ose thjesht ndryshim klime. Kjo […]
Dhimbje koke dhe shkaqe neurologjike
Dhimbja e kokës. Një fjalë që e dëgjojmë vazhdimisht, shpesh e anashkalojmë, ose e trajtojmë me një pilulë të shpejtë dhe presim të kalojë. Por sa shpesh ndalemi të mendojmë se çfarë fshihet pas kësaj dhimbjeje? A është vërtet vetëm “një dhimbje koke e thjeshtë”, apo sinjalizon diçka më thelbësore që kërkon vëmendjen e një […]
Masazh terapeutik: indikacione dhe përfitime
Shpesh dëgjojmë njerëz që ankohen: “Më dhëmb shpatulla”, “Nuk fle dot nga stresi”, “Kjo dhimbje më ka lënë pas një aksidenti”. Shumë e pranojnë këtë gjendje si një fat të pashmangshëm, një barrë që duhet mbajtur. Të tjerë presin deri në momentin e fundit, duke provuar çdo ilaç popullor apo këshillë të fqinjës, përpara se […]
Dhimbje shpine: terapi manuale apo jo
Dhimbja e shpinës. Një frazë e thjeshtë, por që mban pas vetes tmerrin e miliona njerëzve. Ndoshta jeni një prej tyre. Një dhimbje therëse, një shtrëngim i vazhdueshëm, apo një siklet që nuk të lë të pushosh. Kjo nuk është thjesht një shqetësim i vogël. Është një problem që prek jetën tuaj, punën, gjumin. Dhe […]
Shëndeti mendor: kur të shkoni te psikiatri
Është një bisedë që shmanget. Një temë e fshehur, shpesh e pëshpëritur pas dyerve të mbyllura. “Mos shko te psikiatri, do të mendojnë që je i çmendur.” Kjo është fraza që kam dëgjuar më shpesh, një klithmë e heshtur që ndalon kaq shumë njerëz të marrin ndihmën që u duhet. Por a është e vërtetë? […]
Përgatitja për anestezi: çfarë duhet të dijë pacienti
Shumë njerëz mendojnë se anesteziologu është thjesht ai që të vë në gjumë dhe kaq. E vërteta? Kjo është një pikëpamje sipërfaqësore dhe e rrezikshme. Roli i anesteziologut është shumë më thellë se kaq, dhe përgatitja jote për anestezi është thelbësore, jo një formalitet. Është një bisedë serioze mes teje dhe ekipit mjekësor, një angazhim […]